Badem - Bademin Tarihçesi - Türkiye'de ve Dünya'da Badem

Badem - Bademin Tarihçesi - Türkiye

 

 

Badem (Prunus amygdalus), gülgiller(Rosaceae) familyasının, Prunoideae alt familyasından olan ağacın meyvesidir ve Anadolu’nun en eski meyve türlerinden biridir yani badem botanik açıdan kiraz, erik ve şeftali ile aynı ailede yer almaktadır. Tatlı ve acı badem olarak iki farklı türü bulunmaktadır. 

 

 

 

 

 

Bademin tarihçesi Babil’e kadar uzanmaktadır. Anavatanı Orta ve Batı Asya, Çin olarak bilinen bademin meyvesi çağla olarak adlandırılan taze formudur. Bunun yanı sıra kurutularak tüketilen iç badem aslında badem meyvesinin tohumudur. 

 

 

 

 

Doğu Akdenizli çiftçiler, zehirli olan yabani badem ağaçları içinden, zehir oluşturmayanları seçmenin bir yolunu bulur ve bunları çoğaltır. Meyvesi hala yenilebilir değildir ancak çekirdeği yenilebilir duruma gelmiştir. Yetiştirmesi kolay olan ve pişirilmesine gerek olmayan badem zengin besin içeriğiyle kısa zamanda popüler olur.

 

 

 

 

Arılar badem ağaçlarının tozlaşmasını sağlar ve polenini yayarlar. Bu, badem ağaçlarının meyve vermesini ve farklı badem türlerinin yayılmasını sağlar. O yüzden uzun yıllardır çiftçiler badem ağaçlarının yanında arı kovanı da bulundururlar. 

 

 

 

 

Badem satışına başlayan ilk millet Mısırlılardır. Arkeolojik bulgulara göre, Tutankhamon’un mezarında bulunan gıdalardan biri de bademdir.

 

Badem, İpek Yolu’ndaki seyyahlar vasıtasıyla  Yunanistan,  Türkiye  ve  Orta  Doğu’ya  getirilmiştir. 

 

Türkiye’de, Karadeniz’in kıyı bölgesi ve yaylaları hariç hemen her bölgede badem yetiştirilmektedir. Badem yetiştiriciliği ülkemizde Ege Bölgesi’nde yoğunlaşmıştır ve burada da en önemli nokta Datça Yarımadası’dır. Datça bademi yalnızca Türkiye’de değil Dünya'da da en iyi badem olarak kabul görmektedir.

 

 

 

 

Ülkemiz  bademin  gen  merkezlerinden  biri  olarak  kabul  edilmektedir. Ancak buna rağmen ABD dünya üretiminin yaklaşık %83 ünü tek tek başına karşılayabiliyorken Türkiye, üretimde geride kalmış ve hala bademini dışarıdan almaktadır. Bu noktada yerli üreticiyi destekleyerek daha çok üretmeye ve bilinçlenmeye sevk etmemiz şart.

 

 

 

 

Bir badem ağacı, ekildikten sonra 3-5 yıl içerisinde meyve vermeye başlamakta, tam anlamda verimliliğe ulaşması 7-8 seneyi bulmakta ve yaklaşık 40-50 yıl kadar meyve verebilmektedir.

 

Şubat ayında çiçeklenen bademler(Datça’da Badem Çiçeği Festivali ile kutlanır.) baharda meyve verir ve çağla hasadı yapılır. 

 

BADEM ÇİÇEĞİ EFSANESİ ile ilgili yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.

 

 

 

 

Yaz aylarının başlarında olgunlaşan bademler tekrar hasat edilerek taze badem/buzlu badem olarak tüketici ile buluşturulur.

 

Yaz aylarının ortalarında ise bademler kurur ve son hasat yapılır. Bu hasat bademin çekirdek kısmı içindir. Kabuklu ya da iç badem olarak sofralarınıza ulaşır.

 

 

 

Peki ya bademin faydaları nelerdir? Gelin bademin faydalarına birlikte göz atalım! Tıklayınız..

 

 

Kaynak

https://tr.wikipedia.org/wiki/Badem

https://adana.tarimorman.gov.tr/Belgeler/SUBELER/bitkisel_uretim_ve_bitki_sagligi_sube_mudurlugu/meyve_yetistiriciligi_ve_mucadelesi/Ba%C4%9Fdem.pdf

https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2255085#:~:text=2020%20y%C4%B1l%C4%B1%20istatistiklerine%20g%C3%B6re%20T%C3%BCrkiye,%C3%BCretimi%20ile%20%C3%BC%C3%A7%C3%BCnc%C3%BC%20s%C4%B1ray%C4%B1%20almaktad%C4%B1r

https://omercamaihl.meb.k12.tr/meb_iys_dosyalar/34/16/974697/dosyalar/2024_12/20152324_badem.pdf

https://acikders.ankara.edu.tr/pluginfile.php/112585/mod_resource/content/0/%2B%20BADEM%20YET%C4%B0%C5%9ET%C4%B0R%C4%B0C%C4%B0L%C4%B0%C4%9E%C4%B0%20-%20I.pdf

 

 

 

 

Etiketler: BADEM, BADEMİN TARİHÇESİ, BADEMİN TARİHİ, BADEM MEYVESİ, TÜRKİYE’DE VE DÜNYA’DA BADEM
Kasım 19, 2025
Listeye dön
cultureSettings.RegionId: 0 cultureSettings.LanguageCode: TR